Obezite Cerrahisi

Bariatrik Cerrahi Yöntemleri

Kilo vermeye yardımcı ameliyatlar arasında kişiye en uygun yöntemin seçimi hasta ve cerrahının birlikte değerlendireceği bir süreçtir.

Obezite Ameliyatlarının Avantajları Nelerdir?

Obezite ameliyatı kilo vermenize yardımcı olmasının yanı sıra birçok sağlık sorununuzu iyileştirebilir.

  • Tip 2 diyabet (şeker hastalığı)
  • Yüksek tansiyon
  • Yüksek kolesterol düzeyleri
  • Uyku apne sendromu
  • İdrar kaçırma
  • Vücut ağrıları
  • Diz ve kalça ağrıları

Ameliyat sonrasında daha rahat hareket edebilecek ve fiziksel aktivitenizi artırabileceksiniz. Hayat kalitenizin arttığını ve moralinizin yükseldiğini hissedeceksiniz.

Obezite ameliyatları kimlerde uygundur?

  • Vücut kitle indeksi (VKİ) 40 ve üzeri
  • VKİ 35 ve üzerinde olup, obezite ile ilişkili bir rahatsızlık (tip 2 diyabet, kalp hastalığı, uyku apne vb.) varlığı

Açık ameliyatlarda karnınıza uzun bir kesi yapılır. Günümüzde laparoskopik cerrahi yöntemi çok daha sık tercih edilmektedir. Küçük kesilerden yerleştirilen cihazlar yardımıyla yüksek çözünürlüklü bir kamera görüntüsü eşliğinde ameliyat gerçekleştirilir. Yöntemin avantajları ameliyat sonrası ağrının daha az hissedilmesi, izlerin az olması ve kesi yerlerinden fıtık oluşumunun az oluşudur. Ayrıca cerrahi yönden ameliyat esnasında karın boşluğu ve organlar yakından ve ayrıntılı değerlendirilmektedir ve teknik kapasitesi açık cerrahiye eşdeğer kabul edilir.

Belirli durumlarda açık ameliyat hastalar için uygun bir tercih olabilir. Daha önce mide ameliyatı geçirmiş kişiler ve kompleks tıbbi sorunları olan bazı kişilerde açık ameliyat gereksinimi olabilir. Ameliyat tekniği hazırlık döneminde yapılan değerlendirmelerle kararlaştırılmaktadır.

Laparoskopik tüp mide (sleeve gastrektomi) ameliyatı

Laparoskopik mide (gastrik) bypass

Laparoskopik gastrik bant (terk edilmiştir)

Biliopankreatik diversiyon ve duodenal swith (çok nadir uygulanmaktadır)

Tüp Mide Ameliyatı (Sleeve Gastrektomi)

Midenizin büyük bir bölümü çıkarılarak muz şeklinde bir tüp haline getirilmiş bölümü bırakılır. Ameliyat sonrasında küçük porsiyonlarla erken doyma hissi yaşarsınız. Midenizin çıkarılan bölümü iştah ve metabolizmanızın düzenlenmesinde de rol oynadığından, iştah azalması ve kan şekeri düzeylerinizin normal aralığa dönmesine yardımcı olacaktır.

Artıları

Bağırsaklarda değişiklik olmaz

Kısa yatış süresi

Yeterli ve etkin kilo kaybı

Eksileri

Kalıcı anatomik değişiklik

Vitamin eksikliği

Asit reflüsü ihtimali

Gastrik Bypass

Ameliyatın ilk aşamasında midenizin en üst parçası küçük bir cep haline getirilir, bu erken doyma hissi sağlayacaktır. İkinci aşamada ince bağırsağınızın kesilerek üst bölümü midenizin cep haline getirilmiş kısmına dikilir, kalan alt bölümde karşılık gelen ince bağırsak bölümüyle birleştirilir. Böylece ince bağırsağınızın emilim yüzeyinde azalma sağlanır. Ameliyat iştah ve metabolizmanızda değişikliklere yol açarak iştah azalması ve kan şekeri düzeylerinizin normal aralığa dönmesine yardımcı olacaktır. Ancak bazı vitamin ve minerallerin emilim eksiklikleri ortaya çıkabileceğinden düzenli olarak yerine konulması gerekecektir.

Artıları

Yeterli ve etkin kilo kaybı

Eksileri

Geri dönüşümü teorik olarak mümkün, teknik olarak zor ve riskli

Ameliyatla ilişkili sorunlar daha sık

Hastane yatış süresi daha uzun

Vitamin ve mineral kaybı daha yüksek

İç hastalıkları ve endokrinoloji uzmanımız fazla kilolarınızın bir metabolik hastalıkla ilişkisi olup olmadığını değerlendiren çeşitli testler uygulayacak. Anestezi uzmanımızca yapılacak detaylı fizik muayenenizi takiben hastalık özgeçmişiniz sorgulanarak gerekli kan tetkikleriniz istenecek. Kardiyoloji uzmanımız tarafından kalp sağlığı yönünden etraflı değerlendirmeniz yapılacak. Göğüs hastalıkları uzmanımız akciğerlerinizi ameliyata uygunluk açısından inceleyecek. Diyetisyenimiz size ameliyat sonrasında nasıl beslenmeniz gerektiği hakkında önerilerde bulunacak ve yemek alışkanlıklarınızda meydana gelecek değişimlere sizi hazırlayacak. Psikiyatristimiz de sizi düşünsel açıdan birlikte çıktığımız bu yolculukta bekleyenler hakkında bilgilendirecek ve gerekli değerlendirmeleri yapacak.

Nekahat döneminizde istirahat ederek iyileşmelisiniz. Ameliyat yönteminize bağlı farklılıklar olsa da önerdiğimiz vitamin ve mineral takviyelerini kullanacaksınız.

Erken dönemde evinizde yürümek ve hareket etmek iyileşme sürecinizi hızlandıracaktır. Yavaş başlamalı ve önerilen düzeyde fiziksel aktiviteleri yapmak için çaba göstermelisiniz. Zamanla hareket seviyenizi arttırmalısınız.

Ameliyat sonrasında hastaların çoğu sıvı bir diyetle başlayarak beyaz peynir, yoğurt, çorba gibi yumuşak bir rejimle devam etmekte ve birkaç hafta içinde katı gıdalarla devam etmektedir. Küçük lokmalarla ve iyi çiğneyerek yemeniz bu süreci kolay atlatmanıza yardımcı olacaktır.

Bariatrik cerrahi sonrasında verilen kilo miktarı her bireye özgün değişiklik gösterir. Hedeflerinize ulaşmada ameliyatın ilk basamak olduğunu unutmamak gerekir. Sürekli ve kalıcı bir kilo kaybı ile ideal kilonuza ulaşmak sizin elinizde olacak. Beslenme ve egzersiz alışkanlıklarınızı düzenlediğiniz ve yeni yaşamınıza uyum sağladığınız sürece hedefleriniz kalıcı olacak ve motivasyonunuzu artıracaktır.

Geri kilo alımının engellenmesi öncelikle bariatrik cerrahinin yapabilecekleri hakkında gerçekçi beklentilerle mümkündür. Ameliyat sizin yediğiniz yemeğin miktarını kısıtlamanıza yardımcı olurken, siz de kilo almanıza yol açan alışkanlıklarınızı değiştirmeye hazır olmalısınız. Ameliyat sonrasında doktorunuzun beslenme önerilerine sadık kalmalı ve düzenli egzersiz yapmalısınız (haftada 150 dakika fiziksel aktivite önerilmektedir). Tıbbi takiplerinize düzenli olarak gelmeniz cerrahinin etkinliğini gözlemek için de önemlidir.

Obezite ameliyatı sonrasında vücudunuz daha az besin emilimi yapacaktır. Yediklerinizin içeriklerine çok dikkat etmeli ve sağlığınız için gerekli besinleri almaya özen göstermelisiniz. Ayrıca hekiminizin kontrollerini aksatmamalı, düzenli kan testlerinizi yaptırarak makro- (protein, yağ, karbonhidrat) ve mikro-besin (vitamin, mineral, eser elementler) düzeylerinizin takip edilmesini sağlamalısınız.

İlk yıl her üç ayda bir tam kan sayımı (anemi kontrolü), glukoz (kan şekeri düzeyleri) ve kreatinin (böbrek fonksiyonları) yaptırmalısınız.

İlk yıl her altı ayda bir spesifik besinlerin eksik olup olmadığına yönelik kan testleri yaptırmalısınız. Bu eksiklikler yorgunluk, güçsüzlük, kas kitlesi kaybı, kalp çarpıntıları, depresyon, iğne batma hissi, kemik hastalıkları, gece görüşü kaybı veya kas krampları şeklinde bulgular verebilir.

İlk yılın sonrasında bu testleri yıllık olarak yaptırmaya devam etmelisiniz.

Protein eksikliği özellikle emilimi engelleyen ameliyatlardan (gastrik bypass, biliopankreatik diversiyon vb.) sonra en sık izlenen makro besin komplikasyonudur. Kilo verme sürecinizde ve uzun dönemde günlük ortalama 60-120 gram protein tüketmelisiniz. Obezite ameliyatı olan tüm bireylerde uzmanlar günlük multivitamin-mineral ve kalsiyum-D vitamini desteklerinin alımını önermektedir. Eğer ameliyatınız emilimi engelleyen bir yöntemle (gastrik bypass, biliopankreatik diversiyon vb.) uygulandı ise ilave olarak B12 vitamini ve demir gibi destekler almanız da gerekli olacaktır.

Kilo kaybının etkisi ve düşük kalsiyum ve D vitamini düzeyleri osteoporoz (kırılgan kemikler) riskini arttırmaktadır. Emilim engelleyici bir yöntemle (gastrik bypass, biliopankreatik diversiyon vb.) ameliyat olduysanız her 6 ayda bir kan değerlerinizde bu besinlerin test edilmesi ve yıllık kemik dansitesi ölçümlerinizin yapılması gereklidir.  Bu testlerin sonuçlarına göre doktorunuz kalsiyum ve D vitamini takviyelerinizin dozlarını düzenleyebilir.

Kusma ve dumping sendromu mide boyutunu azaltan ameliyatlardan sonra görülebilen potansiyel yan etkilerdir. Kusma genellikle ameliyat sonrasında küçük mide cebine alışma döneminizde ilk birkaç ay boyunca görülebilir. Sert gıdaların yenmesinden sonra oluşabilir – bu nedenle adım adım sıvı-yumuşak-katı gıdalara geçiş yapılması önerilmektedir. Ayrıca hızlı ve çok miktarda yemek yenmesi, büyük lokmalar ısırılması veya yemeklerin yeterince çiğnenmemesi sonrasında da kusma meydana gelebilir. Sıvı kaybı (dehidratasyon) nedeniyle oluşabilir. Engellemek için tokluk hissinize dikkat edin, yavaş ve iyi çiğneyerek yemek yiyin ve bol miktarda sıvı tüketin.

Dumping (boşaltma) sendromu bir semptomlar grubuna karşılık gelir. Bunlar arasında yemekleri takiben gelişen bulantı, güçsüzlük, baş dönmesi ve karın krampları sayılabilir. Midenizden sindirilmemiş gıdalar ince bağırsaklarınıza çok hızlı “boşaltıldıklarında” bu tablo ortaya çıkar. Bu hızlı boşalma aşırı şekerli veya yağlı gıdalarla tetiklenebilir. Dumping sendromu zamanla azalır ve belirli beslenme değişiklikleri ile kontrol altına alınabilir.

  • Katı gıda içeren yemekleri takiben 30 dakika boyunca sıvı alımından uzak durun
  • Yediğiniz protein miktarını arttırın
  • Kolay sindirilen basit karbonhidratlardan (şekerli gıdalar ve içecekler) uzak durun
  • Sindirimi daha uzun süren lifli gıda ve kompleks karbonhidrat (tam buğday vb.) alımınızı arttırın.

Bu önlemler yeterli gelmezse doktorunuz mide boşalmanızı azaltan bir ilaç reçete edebilir.

Aşırı şişman kişilerde bariatrik cerrahi kilo vermenin ötesinde etkilere sahiptir. Hastaların çoğunda obeziteyle ilişkili sorunlar ortadan kalkar veya belirgin olarak düzelir. Örneğin, bir emilimi engelleyen ameliyat (gastrik bypass, biliopankreatik diversiyon vb.) sonrasında tip 2 diyabet ilaç kullanma ihtiyacı tamamen ortadan kalkacak düzeyde düzelebilir. Benzer şekilde insülin kullanan bireylerde dozlar çok azaltılabilir ve çoğunluğu cerrahiden 6 hafta sonra insülin kullanımını bırakabilir.

Bariatrik cerrahi; hipertansiyon (yüksek kan basıncı), yüksek kolesterol, alkole bağlı olmayan karaciğer yağlanması, obstrüktif uyku apne sendromu, eklem hastalıkları, astım ve polikistik over sendromuna bağlı infertilite gibi diğer sağlık sorunlarınızın da düzelmesini veya ortadan kalkmasını sağlayabilir. Diyabet, hipertansiyon veya yüksek kolesterol için ilaç kullanıyorsanız, ameliyattan hemen sonra dozlarının azaltılması gerekebilir. Takiplerinizde bu rahatsızlıklarınız için de gerekli değerlendirilmeler yapılacaktır.

Ameliyat obezite ve obeziteye bağlı sağlık sorunlarınız için tek başına bir hızlı çözüm değildir. Siz, sağlık ekibinizle birlikte çalışarak uzun dönemde en ideal sonuçlara ulaşmak için çaba göstermelisiniz. Ameliyattan sonra doktorlarınızın tedavi önerilerine uymalı ve düzenli takiplerinize gelmelisiniz.